شاخص دلار (DXY) امروز

شاخص دلار آمریکا (DXY) ارزش دلار را در برابر سبد کوچکی از شش ارز اصلی می‌سنجد. بالا رفتن عدد یعنی دلار در برابر همین سبد قوی‌تر شده است؛ لزوماً دربارهٔ نرخ دلار در بازار تهران چیزی نمی‌گوید.

اطلاعات کلیدی

مدیر شاخص

ICE؛ نام شاخص علامت تجاری ثبت‌شدهٔ این شرکت است

شروع

مارس ۱۹۷۳ با مبنای ۱۰۰، اندکی پس از پایان نظام برتون وودز

ارزهای سبد

یورو ۵۷٫۶٪، ین ۱۳٫۶٪، پوند ۱۱٫۹٪، دلار کانادا ۹٫۱٪، کرون سوئد ۴٫۲٪ و فرانک سوئیس ۳٫۶٪

روش محاسبه

میانگین هندسی وزنی؛ سبد فقط یک بار، با ورود یورو در ۱۹۹۹، تغییر کرده است

قرارداد آتی

ICE Futures US؛ ۱۰۰۰ دلار ضرب در عدد شاخص، سررسید مارس، ژوئن، سپتامبر و دسامبر، تسویهٔ فیزیکی با ارزهای سبد

ساعت معاملات (به وقت تهران)

آتی حدود ۲۱ ساعت در شبانه‌روز، از یکشنبه شب تا جمعه معامله می‌شود. وقفهٔ روزانهٔ حدود سه ساعته در ساعت تابستانی آمریکا تقریباً از نیمه‌شب تا بامداد تهران است

عوامل مؤثر

• اختلاف سیاست پولی فدرال رزرو و بانک مرکزی اروپا، چون یورو بیش از نیمی از شاخص است
• آمار تورم، اشتغال و رشد در آمریکا و منطقهٔ یورو
• ریسک‌گریزی جهانی؛ در بحران، سرمایه به سمت دلار و ین می‌رود
• تصمیم‌های بانک ژاپن و بانک انگلستان که دو ارز دیگر سبد را تکان می‌دهند
• تنش‌های ژئوپلیتیک و تعرفه‌های تجاری

چرا شاخص تقریباً معکوس یورو است؟

وزن‌ها از روی سهم تجاری کشورها در دههٔ ۱۹۷۰ تعیین شد. وقتی مارک آلمان، فرانک فرانسه، لیر ایتالیا و چند ارز دیگر در ۱۹۹۹ جای خود را به یورو دادند، وزنشان با هم جمع شد و یورو بیش از نیمی از شاخص شد.

نتیجه این است که حرکت جفت‌ارز یورو به دلار بیشترین اثر را روی DXY دارد: هر وقت یورو در برابر دلار ضعیف شود، شاخص دلار معمولاً بالا می‌رود و برعکس.

محدودیت‌های شاخص

یوان چین، پزو مکزیک و روپیهٔ هند در سبد نیستند، با اینکه شریک‌های تجاری بزرگ آمریکا هستند. فدرال رزرو خودش شاخص گسترده‌تری از ۲۶ ارز منتشر می‌کند که این کشورها در آن وزن قابل توجه دارند، و دو شاخص گاهی مسیر متفاوتی می‌روند.

نرخ دلار در بازار آزاد تهران هم عمدتاً از عرضه و تقاضای داخلی و تحریم‌ها اثر می‌گیرد؛ اما قیمت جهانی یورو، پوند و طلا را شاخص دلار بهتر نشان می‌دهد.