شاخص نیکی ۲۲۵ ژاپن امروز

نیکی ۲۲۵ معروف‌ترین شاخص بورس ژاپن است و متوسط قیمت ۲۲۵ سهم نقدشونده در بازار پرایم بورس توکیو را نشان می‌دهد؛ برخلاف بیشتر شاخص‌ها، وزن هر سهم در آن به قیمت سهم بستگی دارد نه به ارزش بازار شرکت.

اطلاعات کلیدی

نام رسمی و ناشر

Nikkei Stock Average؛ محاسبه و انتشار با شرکت نیکی، ناشر روزنامهٔ نیهون کیزای شیمبون

بازار

بازار پرایم بورس توکیو (TSE Prime)؛ فقط سهام عادی ژاپنی

تعداد اعضا

۲۲۵ سهم؛ تعداد ثابت است و هر حذف یا ورود هم‌زمان اجرا می‌شود تا شاخص همیشه ۲۲۵ عضو داشته باشد

روش وزن‌دهی

میانگین قیمتی (Price-weighted): مجموع قیمت‌های تعدیل‌شده تقسیم بر یک مقسوم‌علیه؛ برای جلوگیری از تسلط یک سهم، سقف وزن هم اعمال می‌شود (۱۰ درصد از بازبینی اکتبر ۲۰۲۴)

بازبینی ترکیب

دو بار در سال؛ تاریخ مبنا پایان ژانویه و ژوئیه و اجرا در ابتدای آوریل و اکتبر؛ معیار انتخاب نقدشوندگی و تعادل میان صنایع است

ساعت معاملات (به وقت تهران)

جلسهٔ صبح ۰۳:۳۰ تا ۰۶:۰۰ و جلسهٔ عصر ۰۷:۰۰ تا ۱۰:۰۰. ژاپن و ایران هیچ‌کدام ساعت تابستانی ندارند و این ساعت‌ها در تمام سال یکسان است.

قرارداد آتی

در بورس اوزاکا (JPX) با ضریب ۱۰۰۰ ین در هر واحد شاخص و سررسیدهای مارس، ژوئن، سپتامبر و دسامبر؛ در CME هم عرضه می‌شود

عوامل مؤثر

• ارزش ین: ین ضعیف‌تر فروش خارجی صادرکننده‌های بزرگ ژاپنی را به ین بیشتر تبدیل می‌کند و معمولاً به نفع شاخص است.
• سیاست پولی بانک مرکزی ژاپن، به‌ویژه تغییر نرخ بهره و سرعت جمع کردن بسته‌های تحریک اقتصادی.
• سهم‌های فناوری و نیمه‌هادی با قیمت بالا، چون قیمت‌محور بودن شاخص به آن‌ها وزنی بیش از اندازهٔ شرکت‌شان می‌دهد.
• تقاضای جهانی برای خودرو، ماشین‌آلات و تجهیزات الکترونیکی که ستون صادرات ژاپن است.
• حرکت وال‌استریت پیش از باز شدن توکیو؛ چون بازار ژاپن هنگام بسته بودن آمریکا باز می‌شود، واکنش خود را به نتیجهٔ شب قبل نشان می‌دهد.

میانگین قیمتی یعنی چه؟

در نیکی هر سهم با قیمت خودش در شاخص شرکت می‌کند. اگر قیمت سهمی چند برابر بقیه باشد، همان سهم تأثیر بیشتری روی عدد شاخص دارد، حتی وقتی شرکتش کوچک‌تر باشد. قیمت هر سهم در یک ضریب تعدیل ضرب می‌شود که بر پایهٔ ارزش اسمی فرضی هر سهم تعیین شده تا قیمت‌های سهام مختلف قابل جمع باشند.

وقتی سهمی از شاخص خارج یا وارد می‌شود، مقسوم‌علیه طوری تغییر می‌کند که عدد شاخص جهش نکند. شاخص هر ۵ ثانیه در ساعات معاملاتی دوباره محاسبه می‌شود.

نیکی در مقایسه با تاپیکس و داو

تاپیکس بیشتر شرکت‌های بازار پرایم را با وزن ارزش بازار دربر می‌گیرد؛ پس شرکت‌های بزرگ‌تر در آن وزن بیشتری نسبت به نیکی دارند. نیکی هم مثل داو جونز میانگین قیمتی است، ولی ۲۲۵ سهم دارد نه ۳۰ سهم.

شاخص از ۱۹۷۵ تا ۱۹۸۵ «نیکی داو جونز» نامیده می‌شد و پس از آن نام امروزی را گرفت.